Οι ομαθιές

Είναι ειδικό φαγητό φτιαγμένο με παραγεμισμένα έντερα. Παλαιότερα παρασκευαζόταν με βρασμένο αίμα από το οποίο πήραν και το όνομά τους (αιματίας – οματίαι – ομαθιές). Η Ορθόδοξη Εκκλησία απαγόρευσε τον 15ο αιώνα (αυστηρά μάλιστα) τη χρήση του αίματος στα φαγητά και καθιερώνεται η Παρασκευή του φαγητού χωρίς αίμα. Η ονομασία όμως διατηρήθηκε.

Οι χοχλιοί

Διαδεδομένο φαγητό στην Κρήτη γνωστό από τη μινωική εποχή. Στη μινωική Σαντορίνη η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε ένα δοχείο γεμάτο με χοχλιούς. Στην αρχαία Ελλάδα ήταν το φαΐ των φτωχών. Μπορούσαν να μαζέψουν άφθονους «κοχλίες» στην ύπαιθρο χωρίς καμία δαπάνη. Αλλά και οι πιο εύποροι αγαπούσαν τους «κοχλιούς» ή «χοχλιούς» όπως λέγονται και σήμερα στην Κρήτη, τους οποίους «πάντες οι Έλληνες εσθίουσιν» όπως μας πληροφορεί ο Γαληνός (5, 669).

Μαγεριά

Όλα τα όσπρια μαζί… ένα φαγητό που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα αφού θυμίζει έντονα την «πανσπερμία». Στην αρχαία Ελλάδα η πανσπερμία αποτελούσε προσφορά στους θεούς. Συνηθιζόταν να συγκεντρώνονται λίγοι απ’ όλους τους καινούργιους καρπούς, να τους βράζουν και να τους προσφέρουν στους θεούς ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για την καινούργια σοδειά.

Τετυρωμένοι Πλακούντες

Οι «τετυρωμένοι πλακούντες» που αναφέρει ο Αρτεμίδωρος (ονειροκρ. 1,72) ήταν κάτι σαν τα σημερινά καλιτσούνια. Τα φαγητά και τα γλυκίσματα που έχουν σαν βάση τη μυζήθρα, γλυκιά και ανάλατη ή ξινή, είναι από τα πιο αγαπημένα των Κρητικών. Η μυζήθρα είναι το δεύτερο στη σειρά προϊόν της Τυροκομικής και παρασκευάζεται από τον χυλό που παραμένει στην χύτρα αφού αφαιρέσουν την «μαλάκα» (το πηγμένο γάλα που προορίζεται για γραβιέρα). Με το βράσιμο του χυλού αυτού σχηματίζεται η μυζήθρα που αφαιρείται και τοποθετείται σε τουλουπάνι, κρεμασμένη, για να στεγνώσει.

Σφακιανοπιτες

Τα λιτά φαγητά των Σφακιανών ήταν ιδιαίτερα νόστιμα, σχεδόν δωρικά ως προς τον τρόπο παρασκευής. Οι σφακιανές πίτες είναι ονομαστές για τη νοστιμιά τους. Ο καθηγητής Μιχ. Δέφνερ που περιηγήθηκε την Κρήτη το 1919 δοκίμασε τις «σφακιανές τυρόπιτες» όπως τις ονομάζει και έγραψε γι’ αυτές : «Θεέ μου τι ήταν αυτό! Κανένας βασιλιάς του κόσμου δεν έφαγε ποτέ καλύτερη πίτα» (Δέφνερ, Οδοιπορικαί Εντυπώσεις από τη Δυτικήν Κρήτην σελ. 147)

Copyright © 2013